41: ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΞΥΛΟΠΑΝΑΓΙA (ΠΑΝΑΓΙΑA)

41: VIRGIN MARY (Panaghia)

Τοποθεσία: Στην πλατεία του χωριού Παναγιά.
Χρονολογία κατασκευής: Γύρω στο έτος 1000, σύμφωνα με τους μελετητές. Χτισμένη από μοναχούς, αυτή ήταν το πρώτο μοναστήρι στη Σέριφο. Είναι αναγνωρίσιμο από μακριά από το βυζαντινό του στυλ, το διπλό καμπαναριό και την κεραμοσκεπή του, ένα σπάνιο χαρακτηριστικό στην περιοχή (οι ντόπιοι τεχνίτες απέφευγαν τις κεραμοσκεπές λόγω των ισχυρών ανέμων που σάρωναν το νησί). Αρχικά, ήταν μια μικρή εκκλησία μέσα σε ένα μοναστήρι, το οποίο καταστράφηκε το 1393 από τον Βενετό τύραννο Νικόλαο Αδόλδο (διαβόητο για τα άλλα εγκλήματά του). Οι μοναχοί ξαναέχτισαν την εκκλησία.
Αργότερα, γύρω της εγκαταστάθηκαν αγροκτήματα (ειδικά αυτά που έφταναν από την Πελοπόννησο, εξ ου και μερικά από τα επώνυμά της) και το χωριό πήρε το όνομα της εκκλησίας. Το προσωνύμιο Ξυλοπαναγιά δεν έχει καμία σχέση με την ξυλεία κατασκευής αλλά με τις μάχες στις οποίες συμμετείχαν οι νέοι μετά τον Εσπερινό, οι πρώτοι που χόρευαν γύρω από την ελιά στην πλατεία ελπίζοντας να παντρευτούν μια μέρα αυτόν που αγαπούσαν.
Οι καμάρες του ιερού είναι ημικυκλικές και, στο κεντρικό ημικύκλιο, έχει διατηρηθεί ένας επισκοπικός θρόνος. Το παλιό τέμπλο, το οποίο ήταν πολύ ετοιμόρροπο, αντικαταστάθηκε από ένα νέο από ξυλόγλυπτο χάρη σε μια ευεργέτιδα, την Άννα Ρώτα, η οποία βοήθησε επίσης στην ανανέωση της επίπλωσης της Παναγίας και άλλων εκκλησιών του χωριού. Πολύ θλιβερή είναι η κατάσταση των πολλών αξιόλογων τοιχογραφιών, οι οποίες είναι πολύ ετοιμόρροπες και απαιτούν ταχεία αποκατάσταση.

Location: In the village square of Panagia.
Date of construction: Around the year 1000, according to scholars. Built by monks, this was the first monastery in Serifos. It is recognizable from afar by its Byzantine style, double bell tower, and tiled roof, a rare feature in the region (local craftsmen avoided tiled roofs due to the strong winds that sweep across the island). Originally, it was a small church within a monastery, which was destroyed in 1393 by the Venetian tyrant Nicholas Adoldo (infamous for his other crimes). The monks rebuilt the church; later, farms settled around it (especially those arriving from the Peloponnese, hence some of its surnames), and the village took the name of the church.
The name Xylopanagia has nothing to do with the construction timber (xylo in Greek) but with the battles (xylo also informally means fight, blow) that young people would engage in after Vespers, the first to dance around the olive tree in the square hoping to one day marry the one they loved.
The arches of the sanctuary are semicircular and, on the central semicircle, an episcopal throne has been preserved. The old iconostasis, which was very dilapidated, was replaced by a new one of carved wood thanks to a benefactress, Anna Rota, who also helped to renew the furnishings of the Panagia and other churches in the village. Very sad is the state of the many remarkable wall paintings, which are very dilapidated and require rapid restoration.